Punkty karne i utrata prawa jazdy — limity, kasowanie
Ile punktów możesz mieć, kiedy znikają, jak je sprawdzić i kiedy policja zatrzyma prawo jazdy od razu. Co zrobić, gdy przekroczysz limit.
Aktualizacja:
Ile punktów możesz mieć
Kierowca z doświadczeniem może mieć najwyżej 24 punkty karne. Dla osoby, która ma prawo jazdy krócej niż rok, limit jest niższy — 20 punktów. Za jedno wykroczenie można dostać od 1 do 15 punktów, a gdy wykroczeń jest kilka naraz, punkty się sumują.
Punkty wpisuje do centralnej ewidencji kierowców organ, który ukarał — zwykle policja po przyjęciu mandatu albo sąd po prawomocnym wyroku. Same punkty nie są karą: to licznik, który po przekroczeniu limitu uruchamia dodatkowe skutki.
Jeśli wahasz się, czy przyjąć mandat, przeczytaj poradnik o mandacie — po odmowie sprawa trafia do sądu, a punkty wpisuje się dopiero po prawomocnym wyroku.
Kiedy punkty znikają
Od września 2023 r. punkty kasuje się po roku liczonym od dnia zapłaty grzywny nałożonej mandatem, a przy wyroku sądu — od jego uprawomocnienia. Nie wystarczy więc, że minie rok od wykroczenia: niezapłacony mandat przedłuża czas, w którym punkty liczą się do limitu.
Praktyczny wniosek: mandat płać w terminie (zwykle 7 dni) i zachowaj potwierdzenie przelewu z tytułem zawierającym numer mandatu. To od tej daty liczy się rok do skasowania punktów.
Zasady kursów pozwalających zmniejszyć liczbę punktów zmieniały się w ostatnich latach. Zanim zapiszesz się na kurs, sprawdź w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego (WORD), czy taki kurs jest prowadzony i ile punktów faktycznie odejmuje.
Jak sprawdzić swoje punkty
Liczbę punktów sprawdzisz bezpłatnie przez internet — w usłudze „Sprawdź swoje punkty karne” na gov.pl albo w aplikacji mObywatel, po zalogowaniu profilem zaufanym lub przez bank. Zobaczysz tam wykroczenia, liczbę punktów i daty, od których liczy się ich skasowanie.
Jeżeli widzisz punkty za wykroczenie, którego nie popełniłeś, albo mandat, którego nie przyjąłeś, zgłoś to organowi, który je wpisał (zwykle komenda policji), i poproś o wyjaśnienie oraz sprostowanie. Przy zdjęciu z fotoradaru, na którym nie Ty prowadziłeś, przydatna będzie sprawa Fotoradar — wskazanie kierowcy.
Co się dzieje po przekroczeniu limitu
Gdy kierowca z doświadczeniem przekroczy 24 punkty, starosta wydaje decyzję o skierowaniu go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, czyli ponowny egzamin teoretyczny i praktyczny. Niezdanie egzaminu albo nieprzystąpienie do niego w terminie prowadzi do cofnięcia uprawnień.
Kierowca w pierwszym roku po zdobyciu prawa jazdy, który przekroczy 20 punktów, traci uprawnienia — starosta wydaje decyzję o ich cofnięciu i aby znów prowadzić, trzeba przejść szkolenie i egzamin od nowa.
Od decyzji starosty przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego w 14 dni od doręczenia. Jak je napisać, opisujemy w poradniku o odwołaniu od decyzji urzędu; termin policzysz w kalkulatorze terminów. Odwołanie ma sens przede wszystkim wtedy, gdy punkty policzono błędnie — np. wpisano wykroczenie, które zostało uchylone, albo nie skasowano punktów w terminie.
Jeśli na egzaminie kontrolnym czujesz się potraktowany niesprawiedliwie, możesz złożyć skargę na przebieg egzaminu — zobacz sprawę Skarga na egzamin na prawo jazdy.
Kiedy policja zatrzyma prawo jazdy od razu
Niezależnie od punktów policja zatrzymuje prawo jazdy na miejscu w kilku sytuacjach. Najczęstsza to przekroczenie dozwolonej prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym — wtedy starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na 3 miesiące. Przepisy rozszerzano w ostatnim czasie także na niektóre drogi poza obszarem zabudowanym — sprawdź aktualne brzmienie, jeśli to Twoja sytuacja.
Podobnie jest przy przewożeniu zbyt wielu osób, prowadzeniu po alkoholu i w kilku innych przypadkach opisanych w Prawie o ruchu drogowym. Kto prowadzi mimo zatrzymania prawa jazdy, musi liczyć się z przedłużeniem okresu zatrzymania, a przy kolejnym razie — z cofnięciem uprawnień i egzaminem.
Po upływie okresu zatrzymania dokument odbierasz w wydziale komunikacji starostwa (urzędu miasta). Prawo jazdy w formie cyfrowej działa od razu po przywróceniu uprawnień w ewidencji.
Jak nie stracić prawa jazdy — praktycznie
- sprawdzaj stan punktów po każdym mandacie — dane pojawiają się w ewidencji z opóźnieniem;
- płać mandaty w terminie i trzymaj potwierdzenia — od daty zapłaty liczy się rok do skasowania punktów;
- przy mandacie, z którym się nie zgadzasz, rozważ odmowę albo wniosek o uchylenie mandatu (7 dni od uprawomocnienia) — wzór: wniosek o uchylenie mandatu;
- gdy zbliżasz się do limitu, policz, kiedy znikną najstarsze punkty, i jedź szczególnie ostrożnie do tej daty;
- przy wezwaniu do wskazania kierowcy z fotoradaru odpowiedz w terminie — niewskazanie kierowcy to osobne wykroczenie.
Przykład
Pan Marek zapłacił 10 marca mandat, za który dostał 11 punktów, a 2 października przyjął drugi mandat, także z 11 punktami, i zapłacił go 5 października. Ma 22 punkty — mieści się w limicie 24. Punkty z marca znikną 10 marca następnego roku, a te z października — 5 października. Do 10 marca każde wykroczenie za 3 lub więcej punktów oznacza skierowanie na egzamin kontrolny.
Policz i przygotuj pismo
Załatw to od razu
Najczęstsze pytania
Ile punktów karnych można mieć?
Kierowca z doświadczeniem — 24. Kierowca w pierwszym roku po uzyskaniu prawa jazdy — 20.
Kiedy kasują się punkty karne?
Po roku od dnia zapłaty grzywny z mandatu albo od uprawomocnienia wyroku — nie od dnia wykroczenia.
Jak sprawdzić punkty karne?
Bezpłatnie na gov.pl w usłudze „Sprawdź swoje punkty karne” albo w aplikacji mObywatel.
Co grozi po przekroczeniu 24 punktów?
Skierowanie na egzamin kontrolny (teoria i praktyka). Niezdanie go prowadzi do cofnięcia uprawnień.
Czy za 50 km/h w terenie zabudowanym tracę prawo jazdy?
Za przekroczenie o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym policja zatrzymuje prawo jazdy, a starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu na 3 miesiące.
Poradnik ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną.