Przejdź do treści

Urlop wypoczynkowy — ile dni, jak liczyć i kiedy przepada

20 czy 26 dni, wliczanie szkoły, urlop w pierwszej pracy i przy niepełnym etacie, urlop na żądanie, zaległy urlop do 30 września i ekwiwalent.

Aktualizacja:

20 czy 26 dni

Wymiar urlopu wynosi 20 dni, gdy masz mniej niż 10 lat stażu pracy, i 26 dni po 10 latach (art. 154 § 1 Kodeksu pracy). Liczy się cały staż — u wszystkich pracodawców, nie tylko u obecnego — o ile pracowałeś na umowie o pracę.

Do stażu wlicza się szkołę, ale tylko jedną — najwyższą ukończoną (art. 155 KP): zasadnicza szkoła zawodowa — do 3 lat, średnia zawodowa — do 5 lat, średnia ogólnokształcąca — 4 lata, policealna — 6 lat, studia wyższe — 8 lat. Okresy nauki i pracy w tym samym czasie się nie sumują — wybiera się korzystniejszy. Absolwent studiów ma więc 26 dni urlopu już po 2 latach pracy.

Swój wymiar sprawdzisz w kalkulatorze urlopu.

Pierwsza praca

W roku kalendarzowym, w którym zaczynasz pierwszą pracę, urlop nabywasz z dołu: 1/12 wymiaru po każdym przepracowanym miesiącu (art. 153 § 1 KP). Od następnego roku przysługuje Ci pełny wymiar już 1 stycznia (art. 153 § 2 KP).

Niepełny etat i zmiana pracy w trakcie roku

Przy niepełnym etacie wymiar ustala się proporcjonalnie, a niepełny dzień urlopu zaokrągla w górę (art. 154 § 2 KP). Na pół etatu przy 26 dniach przysługuje 13 dni.

Gdy umowa kończy się w trakcie roku, a Ty w tym samym roku zaczynasz pracę u kolejnego pracodawcy, każdy z nich udziela urlopu proporcjonalnie do okresu zatrudnienia u siebie (art. 155¹ KP). Niepełny miesiąc pracy zaokrągla się w górę do pełnego miesiąca, a niepełny dzień urlopu — w górę do pełnego dnia (art. 155¹ KP).

Dzień urlopu to 8 godzin

Urlop udziela się w dni robocze, ale rozlicza w godzinach: jeden dzień urlopu to 8 godzin (art. 154² KP). Jeśli pracujesz w systemie 12-godzinnym, jeden dzień pracy „zużywa” 12 godzin urlopu, czyli półtora dnia.

Jak dostać urlop

Urlop udziela się zgodnie z planem urlopów albo w terminie uzgodnionym z pracodawcą (art. 163 KP). Na Twój wniosek urlop można podzielić na części — wtedy co najmniej jedna część powinna trwać nie krócej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych (art. 162 KP). Przed wyjazdem upewnij się, że masz zgodę na piśmie lub w systemie kadrowym — samowolne pójście na urlop może skończyć się dyscyplinarką.

Pracodawca może odwołać Cię z urlopu tylko wtedy, gdy Twoja obecność jest konieczna z powodu okoliczności, których nie dało się przewidzieć — i musi pokryć koszty, które ponosisz w związku z odwołaniem (art. 167 KP).

Urlop na żądanie

W ramach wymiaru możesz wziąć do 4 dni urlopu na żądanie w roku (art. 167² KP). Zgłaszasz go najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu — najlepiej przed godziną, o której zaczynasz pracę. Nie dodaje on dni do wymiaru: to część Twoich 20 lub 26 dni. Wniosek przygotujesz w sprawie Urlop na żądanie — 4 dni w roku.

Choroba w czasie urlopu

Jeśli w czasie urlopu zachorujesz i dostaniesz zwolnienie lekarskie, niewykorzystaną część urlopu pracodawca musi udzielić w innym terminie (art. 166 KP). Zawiadom pracodawcę i przekaż zwolnienie.

Zaległy urlop i ekwiwalent

Urlop niewykorzystany w danym roku trzeba udzielić najpóźniej do 30 września następnego roku (art. 168 KP). Po tej dacie urlop nie przepada — pracodawca narusza przepisy, ale wolne nadal Ci się należy. Roszczenie o urlop przedawnia się po 3 latach.

Nie możesz zrzec się urlopu (art. 152 § 2 KP), a pracodawca nie może „wypłacić” go w trakcie zatrudnienia. Ekwiwalent pieniężny należy się dopiero wtedy, gdy umowa się kończy, a urlop nie został wykorzystany (art. 171 KP). Jeśli go nie dostałeś — Ekwiwalent za niewykorzystany urlop.

Za czas urlopu przysługuje wynagrodzenie takie, jakie otrzymałbyś, gdybyś w tym czasie pracował (art. 172 KP); zmienne składniki liczy się ze średniej.

Policz i przygotuj pismo

Załatw to od razu

Najczęstsze pytania

Czy studia wliczają się do urlopu?

Tak — ukończone studia wyższe liczą się jako 8 lat stażu, więc 26 dni urlopu masz już po 2 latach pracy. Wliczasz tylko najwyższą ukończoną szkołę.

Czy urlop przepada po 30 września?

Nie. 30 września następnego roku to termin, do którego pracodawca powinien udzielić zaległego urlopu. Po nim urlop nadal Ci przysługuje, a roszczenie przedawnia się po 3 latach.

Czy pracodawca może zmusić mnie do urlopu?

Co do zasady urlopu udziela się według planu albo w uzgodnionym terminie. Wyjątki: pracodawca może wysłać Cię na urlop w okresie wypowiedzenia, a w praktyce także na zaległy urlop, który trzeba wykorzystać do 30 września.

Ile mam urlopu na pół etatu?

Połowę wymiaru: 10 dni przy 20 dniach albo 13 dni przy 26 dniach. Niepełny dzień zaokrągla się w górę.

Czy urlop na żądanie to dodatkowe dni?

Nie — 4 dni na żądanie są częścią Twojego wymiaru urlopu. Pracodawca może odmówić tylko w wyjątkowych okolicznościach.

Poradnik ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną.