Zakup od osoby prywatnej lub z zagranicy — jakie masz prawa
OLX, Vinted, Allegro Lokalnie i sklepy z innych krajów: kiedy masz 14 dni na zwrot, kiedy tylko rękojmię i co zrobić, gdy sprzedawca zniknął.
Aktualizacja:
Najpierw ustal, od kogo kupujesz
Twoje prawa zależą od tego, kim jest sprzedawca. Gdy kupujesz od firmy, chroni Cię ustawa o prawach konsumenta: masz 14 dni na zwrot rzeczy kupionej przez internet i 2 lata na reklamację niezgodności towaru z umową. Gdy kupujesz od osoby prywatnej, tych przepisów się nie stosuje — obowiązuje rękojmia z Kodeksu cywilnego.
Platformy sprzedażowe mają obowiązek informować, czy oferta pochodzi od przedsiębiorcy, czy od osoby prywatnej — sprawdź to w ogłoszeniu. Jeśli „osoba prywatna” sprzedaje stale wiele nowych rzeczy tego samego rodzaju, może w rzeczywistości prowadzić działalność — wtedy przysługują Ci prawa konsumenta.
Kupno od osoby prywatnej: rękojmia
Sprzedawca odpowiada wobec kupującego, jeśli rzecz ma wadę fizyczną (np. nie działa, ma ukryte uszkodzenie, nie ma cech, o których zapewniał w ogłoszeniu) albo wadę prawną (np. należy do kogoś innego) — art. 556 i następne Kodeksu cywilnego.
- możesz żądać obniżenia ceny albo odstąpić od umowy (art. 560 KC) — odstąpić nie możesz, gdy wada jest nieistotna;
- możesz żądać naprawy albo wymiany rzeczy na wolną od wad (art. 561 KC) — przy rzeczach używanych od osoby prywatnej zwykle realnie chodzi o zwrot części albo całości pieniędzy;
- rękojmia trwa co do zasady 2 lata od wydania rzeczy (art. 568 KC).
Sprzedawca nie odpowiada za wady, o których wiedziałeś przy zakupie (art. 557 KC) — dlatego zdjęcia i opis z ogłoszenia są tak ważne. Zrób zrzut ekranu ogłoszenia od razu po zakupie, zanim sprzedawca je usunie.
„Sprzedaję bez rękojmi” — czy to działa?
Między dwiema osobami prywatnymi strony mogą ograniczyć albo wyłączyć rękojmię (art. 558 § 1 KC) — np. zapisem w umowie „rzecz używana, sprzedana bez rękojmi”. Takie wyłączenie nie działa jednak, jeśli sprzedawca podstępnie zataił wadę (art. 558 § 2 KC) — np. wiedział, że silnik jest do remontu, a pisał, że auto jest „bezwypadkowe i sprawne”.
Zatajenie wady może być też oszustwem (art. 286 Kodeksu karnego) — wtedy obok roszczeń cywilnych możesz złożyć zawiadomienie na policji. Przy samochodach opisujemy to w sprawie Wady auta kupionego od osoby prywatnej.
Jak to załatwić krok po kroku
- napisz do sprzedawcy przez komunikator platformy — zostaje ślad korespondencji;
- opisz wadę, dołącz zdjęcia lub nagranie i zażądaj konkretnie: obniżenia ceny o kwotę X albo zwrotu pieniędzy po odesłaniu rzeczy;
- gdy sprzedawca nie odpowiada, wyślij pismo na adres z umowy lub z danych platformy — wzór: reklamacja z tytułu rękojmi;
- skorzystaj z procedury sporu lub ochrony kupującego na platformie, jeśli płaciłeś przez nią;
- ostatecznie — pozew; przy kwotach do 20 000 zł sprawa toczy się w postępowaniu uproszczonym.
Gotowe pismo przygotujesz w sprawie Wada rzeczy kupionej od osoby prywatnej.
Paczka nie przyszła albo sprzedawca zniknął
Jeśli zapłaciłeś, a sprzedawca nie wysłał rzeczy i nie odpowiada, wezwij go do wydania towaru albo zwrotu pieniędzy z krótkim terminem. Jeśli płaciłeś kartą, możesz poprosić bank o chargeback. Gdy ogłoszenie było fałszywe — zgłoś oszustwo platformie i policji, zachowując zrzuty ekranu, numery kont i dane z przelewu.
Uwaga na popularne oszustwo „na kuriera”: link do rzekomej płatności lub „odbioru pieniędzy” prowadzi do fałszywej strony banku. Nigdy nie podawaj danych karty ani kodów z SMS-ów przez link od kupującego. Jeśli już do tego doszło — działaj według poradnika o oszustwie na koncie.
Sklep z innego kraju Unii Europejskiej
Kupując od firmy z innego kraju UE, masz co najmniej takie prawa, jakie gwarantują przepisy unijne: 14 dni na odstąpienie od umowy zawartej przez internet i co najmniej 2 lata odpowiedzialności sprzedawcy za niezgodność towaru z umową. Jeśli sklep kieruje ofertę do konsumentów w Polsce, co do zasady nie może odebrać Ci ochrony, którą dają polskie przepisy.
W sporze ze sklepem z innego kraju UE bezpłatnie pomaga Europejskie Centrum Konsumenckie. Reklamację przygotujesz w sprawie Reklamacja zakupu w sklepie z innego kraju UE.
Sklep spoza Unii
Przy zakupach w sklepach spoza UE (np. przez duże azjatyckie platformy) egzekwowanie praw jest trudniejsze: sprzedawca może podlegać innemu prawu, a pozew za granicą rzadko się opłaca. Najskuteczniejsze są procedury samej platformy (ochrona kupującego, spór) i chargeback w banku — pilnuj terminów, które platforma i bank wyznaczają na zgłoszenie.
Przed zakupem sprawdź, czy cena obejmuje VAT i cło — przy przesyłkach spoza UE mogą Cię czekać dodatkowe opłaty przy odbiorze.
Policz i przygotuj pismo
- Kalkulator terminów
- Kalkulator przedawnienia
- Wzór: reklamacja z tytułu rękojmi
- Wzór: oświadczenie o odstąpieniu od umowy
Załatw to od razu
- Wada rzeczy kupionej od osoby prywatnej
- Wady auta kupionego od osoby prywatnej
- Reklamacja zakupu w sklepie z innego kraju UE
- Reklamacja zakupu na Allegro od firmy
- Paczka nie doszła — kto odpowiada?
Najczęstsze pytania
Czy mogę zwrócić rzecz kupioną od osoby prywatnej w 14 dni?
Nie z mocy prawa — 14 dni na zwrot przysługuje przy zakupie od firmy. Od osoby prywatnej możesz dochodzić roszczeń z rękojmi, jeśli rzecz ma wadę.
Ile trwa rękojmia przy zakupie od osoby prywatnej?
Co do zasady 2 lata od wydania rzeczy, chyba że strony skutecznie ją ograniczyły lub wyłączyły w umowie.
Sprzedawca napisał „bez rękojmi” — czy mam jakieś prawa?
Tak, jeśli podstępnie zataił wadę — wtedy wyłączenie rękojmi nie działa. Zatajenie wady może być też oszustwem.
Jak sprawdzić, czy sprzedawca na platformie to firma?
Platforma musi informować, czy oferta pochodzi od przedsiębiorcy. Sprawdź oznaczenie w ogłoszeniu i dane sprzedawcy.
Kto pomoże w sporze ze sklepem z innego kraju UE?
Europejskie Centrum Konsumenckie — bezpłatnie. Wcześniej złóż reklamację bezpośrednio w sklepie.
Poradnik ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną.