Chargeback — jak odzyskać pieniądze za zakupy kartą
Sklep nie wysłał towaru, zniknął albo pobrał za dużo? Jak złożyć reklamację w banku, jakie są terminy i co z BLIK-iem i przelewem.
Aktualizacja:
Czym jest chargeback
Chargeback to procedura organizacji kartowych (Visa, Mastercard), dzięki której bank może cofnąć płatność kartą, gdy sprzedawca nie wywiązał się z umowy. Nie wynika z polskiej ustawy, tylko z zasad, na których działają karty — dlatego składasz go w swoim banku jako reklamację transakcji, a bank prowadzi sprawę z bankiem sprzedawcy.
Chargeback nie jest tym samym co reklamacja nieautoryzowanej transakcji. Jeśli to nie Ty zapłaciłeś — ktoś ukradł dane karty albo wyłudził kod — obowiązują przepisy ustawy o usługach płatniczych i bank musi oddać pieniądze szybciej. Opisujemy to w poradniku o oszustwie na koncie.
Kiedy możesz złożyć chargeback
- zapłaciłeś, a sklep nie wysłał towaru ani nie wykonał usługi i nie oddaje pieniędzy;
- sklep zniknął, strona przestała działać, nikt nie odpowiada;
- zwróciłeś towar w terminie, a sprzedawca nie oddaje pieniędzy;
- pobrano Cię dwa razy albo inną kwotę niż w zamówieniu;
- anulowałeś subskrypcję, a opłaty dalej są pobierane;
- odwołano lot, koncert lub wydarzenie, a organizator nie zwraca pieniędzy.
Chargeback nie służy do sporów o to, czy towar się podoba. Gdy towar ma wady, najpierw złóż reklamację u sprzedawcy — chargeback przydaje się dopiero wtedy, gdy sprzedawca ją zignoruje albo zniknie.
Krok 1: spróbuj u sprzedawcy
Bank zwykle zapyta, czy kontaktowałeś się ze sprzedawcą. Wyślij mu wezwanie do zwrotu pieniędzy z terminem, np. 7 dni, i zachowaj korespondencję. Gotowe pismo przygotujesz w sprawie Sklep nie wysłał towaru albo Sklep nie oddaje pieniędzy po zwrocie.
Zbierz dowody: potwierdzenie zamówienia, wyciąg z transakcją, zrzuty ekranu oferty i strony, korespondencję, numer przesyłki zwrotnej, potwierdzenie anulowania subskrypcji.
Krok 2: reklamacja w banku
Złóż w banku reklamację transakcji kartą — w aplikacji, przez bankowość internetową, na infolinii albo w oddziale. Napisz, czego dotyczy płatność, co poszło nie tak, co już zrobiłeś u sprzedawcy, i dołącz dowody. Wprost poproś o „zwrot w procedurze chargeback”.
Nie zwlekaj. Organizacje kartowe mają własne terminy na zgłoszenie — często liczone w miesiącach od transakcji albo od dnia, w którym towar miał dotrzeć; dokładne terminy zależą od rodzaju sporu i zasad danej organizacji. Im szybciej złożysz reklamację, tym lepiej.
Bank odpowiada na reklamację co do zasady w ciągu 30 dni, a w szczególnie skomplikowanych sprawach — do 60 dni, jeśli poinformuje Cię o przyczynie opóźnienia. Przy reklamacjach dotyczących usług płatniczych terminy są krótsze: 15 dni roboczych, a w szczególnie skomplikowanych sprawach do 35 dni roboczych. Dni robocze policzysz w kalkulatorze dni roboczych.
Gotową reklamację do banku przygotujesz w sprawie Chargeback — reklamacja płatności kartą.
BLIK, przelew, płatność odroczona
Chargeback działa przy płatności kartą — także kartą podpiętą do Google Pay lub Apple Pay. Przy BLIK-u i zwykłym przelewie tej procedury co do zasady nie ma. Niektóre banki i operatorzy oferują jednak własne programy ochrony kupującego — zapytaj w swoim banku.
Przy przelewie na zły numer konta obowiązują osobne zasady — zobacz sprawę Przelew na zły numer konta. Przy płatności przez pośrednika (np. bramkę płatności lub zakupy „kup teraz, zapłać później”) najpierw złóż reklamację u pośrednika.
Przykład: sklep zniknął po przedpłacie
Pani Ewa zapłaciła kartą 1 200 zł za rower w sklepie internetowym. Termin dostawy minął trzy tygodnie temu, sklep nie odbiera telefonów, a strona przestała działać. Ewa wysyła na adres e-mail sklepu wezwanie do zwrotu pieniędzy w 7 dni, robi zrzuty ekranu zamówienia i maili z potwierdzeniem, a po upływie terminu składa w aplikacji banku reklamację transakcji z prośbą o chargeback z powodu niedostarczenia towaru. Do reklamacji dołącza zrzuty, potwierdzenie zamówienia, informację o planowanej dacie dostawy i kopię wezwania.
Bank zwykle najpierw uznaje reklamację wstępnie albo prosi o dodatkowe dokumenty, a ostateczny wynik zależy od odpowiedzi banku sprzedawcy. Odpowiadaj szybko na prośby banku — brak odpowiedzi bywa powodem odmowy.
Najczęstsze błędy
- zbyt późne zgłoszenie — czekanie miesiącami na sprzedawcę może zamknąć drogę chargebacku;
- brak dowodów kontaktu ze sprzedawcą i braku dostawy;
- zgłoszenie jako „nieautoryzowanej” transakcji, którą sam zatwierdziłeś — to inna procedura i może zostać odrzucona;
- przyjęcie od sklepu częściowego zwrotu bez zastrzeżeń, gdy domagasz się całej kwoty;
- brak potwierdzenia anulowania subskrypcji przy sporze o dalsze opłaty.
Gdy bank odmówi
Odmowa nie zamyka sprawy. Możesz odwołać się w banku, a potem złożyć bezpłatny wniosek do Rzecznika Finansowego o interwencję. Niezależnie od chargebacku zawsze możesz dochodzić zwrotu od samego sprzedawcy — wezwaniem do zapłaty, a w razie potrzeby pozwem (zobacz poradnik o pozwie bez prawnika).
Jeśli sklep okazał się oszustwem, zgłoś sprawę na policję i do platformy, na której była oferta. Zgłoszenie bywa przydatne także w procedurze w banku.
Policz i przygotuj pismo
- Kalkulator dni roboczych
- Kalkulator terminów
- Wzór: wezwanie do zwrotu zapłaty za niewykonane zamówienie
Załatw to od razu
- Chargeback — zwrot pieniędzy przez bank
- Zapłaciłem, a sklep nie wysyła towaru
- Sklep nie oddaje pieniędzy po zwrocie
- Oszustwo na koncie — bank nie oddaje pieniędzy
- Przelew na zły numer konta — jak odzyskać pieniądze
Najczęstsze pytania
Czy chargeback jest bezpłatny?
Co do zasady tak — składasz reklamację w swoim banku. Sprawdź jednak tabelę opłat swojego banku.
Ile mam czasu na chargeback?
Terminy wyznaczają organizacje kartowe i zależą od rodzaju sporu — często liczy się je w miesiącach od transakcji lub od planowanej dostawy. Zgłoś reklamację jak najszybciej.
Czy chargeback działa przy BLIK-u?
Co do zasady nie — to procedura dla kart. Niektóre banki mają jednak własne programy ochrony przy płatnościach BLIK.
Ile bank ma czasu na odpowiedź?
Co do zasady 30 dni, w skomplikowanych sprawach do 60. Przy reklamacjach usług płatniczych — 15 dni roboczych, wyjątkowo do 35.
Czy muszę najpierw pisać do sprzedawcy?
Bank zwykle tego oczekuje. Wyślij wezwanie z terminem i zachowaj korespondencję — to wzmacnia reklamację.
Poradnik ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną.